Họa sĩ Hùng Rô và thế giới Đạo mẫu trong hội họa đương đại Việt Nam

KNNT – Trong hành trình mỹ thuật Việt Nam đương đại, Họa sĩ Hùng Rô (Nguyễn Mạnh Hùng, sinh năm 1984) là một trong những gương mặt tạo dấu ấn riêng biệt khi kiên định theo đuổi dòng tranh mang chiều sâu văn hóa tâm linh, đặc biệt là tranh Đạo mẫu. 

Hơn 15 năm làm nghề, anh không chỉ đi qua những chặng đường nhiều thử thách của hội họa, mà còn xây dựng được một hệ ngôn ngữ tạo hình giàu bản sắc, nơi tín ngưỡng dân gian Việt Nam được tái hiện bằng tư duy nghệ thuật hiện đại, giàu biểu cảm và nhiều tầng nghĩa.

Hành trình 15 năm

Họa sĩ Hùng Rô đến với hội họa từ rất sớm, khởi nguồn từ những trang truyện tranh thời thơ ấu. Đam mê ấy dần dẫn anh đến con đường đào tạo bài bản tại Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương (2008) và Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam (2012).

Dù vậy, hành trình nghệ thuật của anh không hề dễ dàng khi từng đối mặt với sự phản đối từ gia đình và những định kiến về nghề. Chính những hoài nghi đó lại trở thành động lực để anh kiên trì theo đuổi lựa chọn của mình. Trong suốt 15 năm hoạt động, anh từng trải qua nhiều công việc khác nhau để duy trì đam mê, từ đó tích lũy trải nghiệm và dần định hình phong cách nghệ thuật riêng.

Cội nguồn cảm hứng và bản sắc sáng tác của họa sĩ

Nếu nói về dấu ấn rõ nét nhất trong sự nghiệp của Họa sĩ Hùng Rô, không thể không nhắc đến tranh Đạo mẫu, dòng tranh đã trở thành “trục tâm” trong toàn bộ hành trình sáng tác của anh.

Đạo mẫu trong tranh của Hùng Rô là sự tái hiện tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, một không gian nghệ thuật giàu tính biểu tượng. Anh không tiếp cận đề tài này như một sự minh họa thuần túy, mà như một hệ tư tưởng văn hóa, nơi hình ảnh các Thánh Mẫu, nghi lễ hầu đồng, hay hệ thống màu sắc – trang phục – đạo cụ được chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình có chiều sâu thẩm mỹ.

Trong tranh Đạo mẫu của anh, người xem dễ dàng bắt gặp những lớp hình ảnh chồng xếp: vừa mang tính nghi lễ, vừa mang tính biểu tượng, vừa gợi mở yếu tố tâm linh. Màu sắc trong tranh thường giàu năng lượng, có sự đối lập giữa rực rỡ và tĩnh lặng, tạo nên trạng thái vừa linh thiêng vừa đời sống.

Điều đặc biệt là Hùng Rô không đóng khung Đạo mẫu trong phạm vi truyền thống, mà đưa nó vào bối cảnh đương đại, nơi tín ngưỡng dân gian trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Chính sự giao thoa này giúp tranh của anh vừa giữ được “hồn Việt”, vừa mở ra khả năng đối thoại với mỹ thuật thế giới.

Tư duy trong từng nét vẽ

Trong quá trình sáng tác, Họa sĩ Hùng Rô luôn bắt đầu từ những câu chuyện đã được tích lũy trong đời sống và ký ức. Những chất liệu ấy không xuất hiện ngay lập tức trên bề mặt tranh, mà được lắng đọng, chọn lọc rồi mới chuyển hóa thành hình ảnh.

Đối với dòng tranh Đạo mẫu, quá trình này càng đòi hỏi sự chiêm nghiệm sâu sắc hơn. Anh còn tìm hiểu lớp nghĩa văn hóa phía sau từng hình tượng. Vì vậy, mỗi bức tranh không đơn thuần là một tác phẩm thị giác, mà là một cấu trúc cảm xúc, người xem có thể cảm nhận được sự giao thoa giữa tín ngưỡng, ký ức và hiện tại.

Một tác phẩm được xem là “hoàn thiện” khi nó đạt được sự cân bằng giữa kỹ thuật, cảm xúc và khả năng truyền tải. Với tranh Đạo mẫu, tiêu chí này càng trở nên khắt khe hơn, bởi mỗi chi tiết đều mang theo ý nghĩa biểu tượng riêng.

Bước ngoặt, triển lãm và hành trình đưa Đạo mẫu ra không gian đương đại

Họa sĩ Hùng Rô ghi dấu ấn qua nhiều triển lãm cá nhân và nhóm. Năm 2023, anh giới thiệu “Thiên nhiên – Câu chuyện tình yêu”, khai thác sự kết nối giữa con người và tự nhiên bằng góc nhìn tinh tế.

Đến năm 2025, triển lãm “Tái sinh” đánh dấu bước chuyển quan trọng khi anh lần đầu đưa sơn mài trở thành chất liệu chủ đạo, dự án được ấp ủ suốt 5 năm, thể hiện sự thay đổi trong tư duy sáng tác. Cũng trong năm này, “Sen hạ tương duyên” tiếp tục mở rộng chiều sâu văn hóa Việt qua hình tượng hoa sen – biểu tượng của thanh khiết và giác ngộ.

Dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp Họa sĩ Hùng Rô là dự án “Độc bản” cùng Johnnie Walker Blue Label, khi tác phẩm của anh được đưa vào phiên bản giới hạn của thương hiệu cao cấp, mở ra cơ hội tiếp cận không gian nghệ thuật quốc tế. Sau dự án, tên tuổi anh được nhiều nhà sưu tầm trong và ngoài nước chú ý, tạo thêm động lực cho hành trình sáng tác.

Từ giai đoạn này, tranh Đạo mẫu của anh cũng được khai thác sâu hơn, trở thành trục chính trong các nghiên cứu nghệ thuật tiếp theo. 

Trong tương lai, Họa sĩ Hùng Rô định hướng tiếp tục phát triển sâu hơn dòng tranh Đạo mẫu, coi đây là nền tảng để mở rộng đối thoại giữa mỹ thuật Việt Nam và thế giới. Với anh, việc gìn giữ và làm mới văn hóa không phải là hai hướng đi tách biệt, mà là một hành trình song hành.