KTS Lê Quang Thạch và canh bạc “rạp chiếu phim”: Dấn thân không đường lui

KNNT – Đầu năm 2026, giữa lúc kiến trúc ngày càng được kể bằng những ngôn ngữ dễ nghe và giải pháp an toàn, KTS Lê Quang Thạch chọn đứng ở một vị trí ít người muốn đứng: nơi sáng tạo đồng nghĩa với rủi ro, và mỗi công trình là một lần phải tự chịu trách nhiệm đến cùng. 

Gần hai thập kỷ làm nghề, anh không bận tâm đến việc phải đúng. Điều anh làm chỉ là để kiến trúc tự chịu trách nhiệm cho chính nó, bằng công trình được xây, được sử dụng, và tồn tại đủ lâu…

Kiến trúc không cho anh quyền bỏ cuộc

KTS Lê Quang Thạch (sinh năm 1983), Giám đốc kiêm Chủ trì thiết kế Công ty Avalo, không đến với kiến trúc bằng một giấc mơ được vẽ sẵn. Chỉ là từ bé anh đã thích vẽ, và khi đứng trước ngưỡng cửa đại học, Kiến trúc gần như là lựa chọn duy nhất.

Càng đi sâu, anh càng biết mình khó quay đầu. Kiến trúc trao cho anh một kiểu tự do hiếm hoi: tự do trong suy nghĩ. Từ khi còn ngồi giảng đường, anh đã va vào mặt gai góc của nghề nặng nhọc, ít tiền, nhiều bản vẽ không bao giờ được xây. Đã có lúc anh nghĩ đến việc rẽ ngang. Nhưng mọi con đường khác đều mang lại cảm giác chật chội. Chỉ kiến trúc là không.

Ra trường, anh làm công trình công cộng đúng với đào tạo. Nhưng tuổi trẻ không đủ kiên nhẫn chờ đợi hai, ba năm cho một dự án có thể khởi công, rồi lại chứng kiến nhiều thiết kế không bao giờ thành hình. Sau ba năm, anh chuyển sang nhà ở, để bản vẽ có cơ hội được sống sớm hơn.

Khi thị trường tiếp tục đổi nhịp, nội thất trở thành làn sóng mới, anh lại dịch chuyển. Không phải vì tính toán, mà như một phản xạ tự nhiên: đời đẩy tới đâu, anh dấn thân tới đó, và vẫn ở lại với kiến trúc.

Sợ nhất là trở thành “KTS thị trường”

Có lúc thành công đến quá nhanh: dự án dồn dập, lịch kín, thu nhập đủ để tin mình đi đúng đường. Chỉ cảm giác là chậm lại. KTS Lê Quang Thạch nhận ra mình làm nhiều hơn nghĩ, nhanh hơn đối thoại. Và giữa giai đoạn thuận lợi ấy, một nỗi sợ lặng lẽ xuất hiện: trở thành kiến trúc sư thị trường, trơn tru nhưng rỗng bên trong.

Anh dừng lại. Không phải để nghỉ, mà để tìm một không gian khác cho kiến trúc thở. Sau một triển lãm, cùng những kiến trúc sư cũng đang làm chủ doanh nghiệp độc lập, có cùng chí hướng, lập nên nhóm KTS Weplay. Ở đó, họ nói về nghề theo cách khó nhất: không nịnh, không né, không làm vừa lòng nhau. Kiến trúc được đặt trở lại đúng vị trí của nó, một nghề đòi hỏi suy tư, chấp nhận cô đơn và không thể làm vội.

Nhưng khi dồn tâm lực cho chiều sâu, bề mặt tất yếu bị bỏ ngỏ. Avalo chậm lại, rồi đi xuống. Không bất ngờ. KTS Lê Quang Thạch hiểu rất rõ điều mình đang đánh đổi. Và anh chấp nhận cái giá ấy một cách tỉnh táo: thà thiếu thốn cùng những dự án tử tế, còn hơn đủ đầy với những công trình chỉ đẹp trên hóa đơn.

Một canh bạc mang tên rạp chiếu phim

Bước ngoặt đến không ồn ào, chỉ là một lời đề nghị đủ khó để không ai muốn nhận: thiết kế rạp chiếu phim cho một doanh nghiệp lớn. Đó là lĩnh vực KTS Lê Quang Thạch từng học, nhưng chưa từng chạm tay vào thực tế. Rủi ro hiện rõ. Và chính điều đó khiến anh không thể quay lưng, bởi dự án ấy không cần người nhiều kinh nghiệm, mà cần một kẻ dám nghĩ khác.

Suốt một năm sau đó, anh làm việc trong trạng thái gần như đơn độc. Người duy nhất tin anh là nữ CEO của doanh nghiệp. Phần còn lại phản đối, nghi ngờ, thậm chí tìm cách phủ định ý tưởng ngay từ bên trong. Anh không tranh luận. Chỉ làm. Chậm rãi, khắt khe, không nhân nhượng với từng chi tiết.

Đến khi công trình hoàn thiện, mọi phản đối tự im lặng. Rạp chiếu phim ấy được giới chuyên môn đánh giá cao, vượt ra ngoài phạm vi Việt Nam. Với anh, đó không phải khoảnh khắc chiến thắng, mà là lần hiếm hoi kiến trúc được đứng vững sau một canh bạc đặt cược bằng tất cả những gì mình có.

Sống chết cùng công trình, và tự do trong chính mình

Với KTS Lê Quang Thạch, kiến trúc không phải nơi để cái tôi đứng trước, mà là chỗ để nó lùi lại. Công trình được tạo ra không nhằm chứng minh ai giỏi hơn ai, mà để người sử dụng có thể sống cùng nó một cách tử tế. Khi đủ tốt, kiến trúc tự lên tiếng. Không cần giải thích, càng không cần phô trương.

Đã có lúc anh muốn rẽ sang con đường khác để nhẹ gánh đời sống. Nhưng rồi kiến trúc giữ anh lại. Anh nhận ra: mỗi lần được thiết kế là một lần tâm trí thoát khỏi những giới hạn hữu hình của cuộc sống thường nhật. Một niềm vui lặng lẽ, không phô bày, không thể san sẻ, chỉ có thể tự cảm nhận.

Phía trước, anh hướng đến mục tiêu trở thành kiến trúc sư thiết kế rạp chiếu phim hàng đầu Việt Nam, và xa hơn là khu vực. Song song với đó, anh vẫn chừa chỗ cho những thử thách chưa từng gọi tên, những loại hình dự án buộc mình phải bắt đầu lại từ đầu.